Vroegere tijden - Incl. film bevrijding 1945

Terug in de tijd met unieke verhalen en prachtige foto's met bijschriften die al die jaren zijn verzameld, deels worden ze inzichtelijk gemaakt op de hierna volgende pagina's.
De documentatie en foto's die u op de pagina´s o.v.v ( Uit de oude doos) te zien krijgt, zijn samengesteld uit historische verzamelingen. Dat het dorp "De Kwakel" zijn naam ontleent aan zo'n bruggetje is bij velen wel bekend. De vraag echter wanneer dit woongebied de naam De Kwakel heeft gekregen is niet zomaar te beantwoorden door in een woordenboek te kijken. Het feit dat De Kwakel een aantal jaren geleden (1576-1976) zijn 400-jarig bestaan vierde wil niet zeggen dat de Kwakelse gemeenschap ook werkelijk meer dan 400 jaar bestaat. Overtuigende bewijzen zijn daar nooit voor geleverd.

De gemeenschap is ontstaan op de kruising van twee wegen, n.l.een voetpad en een waterweg.Het voetpad liep van het rechtshuis in Uithoorn naar de kerk in Kudelstaart. Het gebied stichts Kudelstaart (bezwooren kerf) werd begrensd door het Zijdelmeer en de Drecht. De waterweg was de Kleine Drecht, de verbinding tussen Drecht en Legmeer. In het voetpad over de Kleine Drecht zal bijna zeker een brug hebben gelegen. Om de scheepvaart, d.w.z. het plaatselijke vervoer van hooi, vee e.d. mogelijk te maken zal dat een hoge brug zijn geweest, een z.g. quakelbrugge.
De gemeenschap langs de Kleine Drecht en rond het bruggetje zal echter niet direct de naam "Kwakel" hebben gekregen. Op landkaarten van omstreeks 1600 wordt de bewoning steevast aangeduid als "Vrouwenakker".

Godsdienst
Van oudsher heeft godsdienst een belangrijke rol in De Kwakel gespeeld. De Kwakel is ondanks het feit dat de roomsen behoorlijk werden tegengewerkt door de protestantse overheid, altijd hardnekkig katholiek gebleven.
In De Kwakel ontstond al vroeg een statie (in 1661 opgericht) met een eigen pastoor. Waarom juist een statie in De Kwakel? Daar zijn meerdere verklaringen voor. Allereerst bleef De Kwakel, zoals hiervoor gezegd, ondanks alle pogingen tot hervorming toch "Rooms". En missionarissen vanuit het Haarlemse droegen bij tot het behoud van het katholieke geloof.
De Kwakel had een eigen kerk gewijd aan St. Jan's Geboorte. In het rijksarchief van Noord-Holland bevindt zich een gravure uit circa 1750 met een afbeelding van het kerkje in De Kwakel. In 1844 werd het kerkje grotendeels vernieuwd en voorzien van een vierkante toren en een orgel .

Een lang leven werd de vernieuwde kerk uit 1844 echter niet gegeven. Door achterstallig onderhoud raakte de kerk in verval en in 1875 ging men over tot de bouw van een nieuwe en veel grotere kerk. Dit onder de bezielende leiding van bouwpastoor Cornelis Vasse. Jammer genoeg behoort ook deze kerk inmiddels tot het verleden. In de jaren zestig van de vorige eeuw werd de kerk door funderingsproblemen een gevaar voor de kerkbezoekers. Eerst moest de dominerende slanke toren het ontgelden. In oktober 1958 werd de spits van de toren gehaald. Dit was nog maar het begin. Al spoedig moest men besluiten kerk, toren en pastorie af te breken.

Middelen van Bestaan
Het overgrote deel van de bevolking vond tot 1900 een bestaan in het boerenbedrijf en de veenderij (turfwinning).

Vooral de veenderij gaf in die jaren behoorlijk wat welvaart. De tuinderij - momenteel een van de hoofdmiddelen van bestaan - is pas later gekomen. De eerste tuinder was Cees Snabel. Hij kwam in 1912 over uit Langeraar. Pas in 1917 werd hij gevolgd door nog een groep tuinders uit Langeraar en uit Bovenkerk. De eerste tuinders uit Roelofarendsveen kwamen pas in 1923.
De tuinderij bleef aanvankelijk beperkt tot groenteteelt. In 1927 werd een begin gemaakt met de teelt van bloembollen en bloemen. Mede door de nabijheid van de Aalsmeerse bloemenveiling nam de bloementeelt steeds meer toe. Bloementeelt gaf ook uitzicht op een beter bedrijfsresultaat. Geleidelijk aan is de groenteteelt bijna helemaal verdwenen.
Een logisch gevolg daarvan was dat er al snel een overgang plaats vond van "open grond teelt" naar "kassenteelt". Vooral na de Tweede Wereldoorlog verschenen er grote kassencomplexen in De Kwakel en omgeving. De landelijke omgeving van het dorp De Kwakel veranderde daardoor ingrijpend.
De samenstelling van de bevolking veranderde natuurlijk mee. Van een hoofdzakelijk boerenbevolking werd het een bevolking waarvan het merendeel zijn/haar brood verdiende in de bloemenkwekerijen.

De nieuwe kerk
Natuurlijk moest er een nieuwe kerk komen. Met veel elan werd deze voor De Kwakel imposante klus aangepakt. Het ontwerp van de nieuwe kerk met pastorie annex medisch centrum was van architect J.G. de Groot uit Uithoorn.
De nieuwe en moderne kerk kon op 6 oktober 1968 onder bouwpastoor P.H.Heemskerk in gebruik worden genomen. Op 21 december d.o.v. werd de kerk door de bisschop van Haarlem Mgr.Th.H.J.Zwartkruis geconsacreerd.

Dit stukje historie is in okt '93 samengesteld door A.M.Winter.
Bronnen: Huis,tuin en erf in het bezwooren kerf / Publicatie Uithoornse Courant / Artikelen De Lange Brug en Eigen Archief.

 

Onze sponsors